Frequencies
پەخشی راستەوخۆ
خشتەی بەرنامەکان کاتەکانی بانگ
داخستن
بەرنامە کاتی پەخش دووبارە
هەواڵى سياسى 11:00 + 14:00 + 18:00 + 20:00 + 22:00 كورته‌ی هه‌واڵه‌كان + 23:00
باس و خواس 17:00، جگه‌ له‌رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
دوانگه‌ی خه‌ڵك 17:00 ته‌نها رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
هەواڵی وەرزشی 11:30 + 18:30 + 23:30
ئەمرۆ 10:10 شەو، جگە لە رۆژانی هەینی و شه‌ممه‌ 03:00 نیوەرۆِی رۆژی دواتر
داخستن
كاته‌كانی بانگ به‌پێی شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان

1

عەبدولڕەحمان عەلی ڕەزا


ساڵانە ڕێکخراوی شەفافیەتی نێودەوڵەتی ڕاپۆرتی خۆی بڵاودەکاتەوە و تێیدا ڕێژەی زۆری شەفافی وگەندەڵی لەڕادەبەدەر لەوڵاتانی جیهان دیارو ڕیزبەندی دەکات ..

بەپێی ڕاپۆرتی ساڵی (۲۰۱٦)ی ڕێکخراوەکە دانیمارک و نیوزلەندە بە بەدەستهێنانی ڕێژەی (۹۰٪)ی بوونی شەفافی و کەمی گەندەڵی و لێپرسینەوە تێیدا بەشەفافترین وڵات دیاریکردوە و سۆماڵیش، بەناشەفافترین و گەندەڵترین وڵات لەڕیزبەندییەکەدا هاتووە، کە لەو ڕووەوە تەنها لە (۱۰٪)ی بەدەستهێناوە.

ئەوەی بۆ ئێمە گرنگ و جێگای بایەخ و لێوردبوونەوەیە، بوونی عێراقە لەو ڕاپۆرتەدا، کە لەپلەی پێنجەمدا هاتووە، لەنێو (۱۷٦)وڵاتی جیهاندا کەڕێژەی شەفافیەت تێیدا تەنها ۱۷٪ یەو بەپێنجەمین وڵاتیش هەژمارکراوە لەزۆری بوونی گەندەڵی تێیدا.
 
بەواتایەکی تر، وڵاتی عێراق کە هەرێمی کوردسانیش بەشێکی دانەبڕاوە لێی، تاکو ئێستا لەماوەی دە ساڵی ڕابردوودا لەڕیزبەندی ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوی شەفافیەتی نێودەوڵەتی یەکێک بووە لە (۱۰) وڵاتە یەکەمەکانی جیهان و نەیتوانیوە لەو (۱۰) وڵاتە یەکەمەی کەڕێژەی گەندەڵی تێیدا فولە و ناشەفافی لەخاڵی خاڵیترە بێتەدەرەوە و هەنگاوێک لەو ڕوەوە بهاوێژێت بەرەو شەفافی.

لەگەڵ هەبوونی چەندین دەستەو ڕێکخراوو گروپی جۆراوجۆری دژ بەگەندەڵی و کارکردن بۆ هێنانەدی شەفافیەت لە دامودەزگاکانی عێراق و هەرێمی کوردستاندا، کەچی هێشتا شەفافیەت تێیدا (۱۷٪) تێپەڕ نەکات و تەنها (٤) پۆینت لەپێش وڵاتێکی وەکو سوریاوە بێت، کە هەموان دەزانین بارودۆخی سوریا لە ئێستادا جگە لەناوچە کوردیەکان چۆنەو لەچ حاڵێکدایە، چۆن هەرگروپ و دەستەیەک خۆی بەبەرپرس و فەرمانڕەوای شارو ناوچەوتە نانەت گەڕەکێکیش دەزانێت ..

ئایا هەرێمی کوردستان لەعێراق شەفافترە یان گەندەڵتر ؟
زانیمان کە عێراق لەڕیزبەندی ناشەفافترین و گەندەڵترین وڵاتانی جیهان پلەی پێنجەمی وەرگرتووه‌، واتا لەکۆی (۱۷٦) وڵاتی جیهان لە (۱۷۱) وڵاتیان ناشەفافترو گەندەڵترینیانە، بەپێی ڕاپۆرتەکەی ڕێکخراوی شەفافیەتی نێودەوڵەتی ..

پرسیارەکە لێرەدایە، ئایا عێراقێک کە لە ئێستادا خاوەنی پەرلەمانێکی چالاک بێت و بەردەوام بێت لە لێپرسینەوەو متمانەسەندنەوە لەبەرپرس و وەزیرەکانی، خاوەنی دەستەیەکی دەستپاکی بێت، کەچەندین بەرپرسی ڕەوانەی دادگاکانکردوە بۆ لێپێچینەوه‌، دەستاو دەستکردنی دەسەڵات تێیدا ئاسایی بێت، فرۆش و هەناردەو داهاتی نەوتی ڕوون و شەفاف و دیاربێت، بودجەی دیارو پەسەندکراو بێت و .. هتد، کەچی هێشتا پێنجەم وڵاتی جیهان بێت لەناشەفافی و گەندەڵیدا ..

ئەی ئەگەر هەرێمی کوردستان، دەوڵەتێکی سەربەخۆ بوایە تۆ بڵێیت لەڕیزبەندیەکەدا چ پلەیەکی پێدەدرا، چونکە نزیکەی ساڵێک و چوار مانگە پەرلەمانەکەی بەبڕیارێکی حزبی پەکخراوە، حکومەتەکەی بێ چاودێرییەو چی بەخواستی خۆیەتی دەیکات، کەس نازانێ ڕێژەی تەواوی هەناردەی نەوت و داهاتی و خەرجکردنەکەی چەندەو چۆنە، ڕێگە نەدرێت دیوانی چاودێری داراییەکەی چاودێری و وردبینی داهاتی سامانە سروشتییەکانی بکات، بودجەی دیارو پەسەندکراو نەبێت  و .. هتد.

بۆیە ناکرێت ڕاپۆرتێکی لەو شێوەیە، کە لەلایەن رێکخراوێکی نێودەوڵەتییەوە بڵاودەکرێتەوە، بەهەند وەرنەگیرێت و نادیدە بکرێت، بەڵکو گەر گەرەکمانە بەرەو شەفافیەت بڕۆین و دژی گەندەڵی بووەستینەوە، دەبێت خاوەنی پەرلەمانێکی کارا، دەستەیەکی نەزاهەی چالاک، دیوانی چاودێرییەکی ورد، داواکاری گشتیەکی جدی، ڕێکخراوگەلێکی کۆمەڵگەی مەدەنی، دژی گەندەڵی، بوێر، بین، چونکە وڵات بەسەروەری یاساو چاودێری وردو لێپێچینەوەی یاساشکێن و گەندەڵکاران، شەفافیەت تێدا دروست دەبێت و گەندەڵیش بەرەو بنبڕی دەچێت ..


1217 جار خوێندراوەتەوە
26/01/2017

هەموو وتارەکانی ئەم نوسەرە