Frequencies
پەخشی راستەوخۆ
خشتەی بەرنامەکان کاتەکانی بانگ
داخستن
بەرنامە کاتی پەخش دووبارە
هەواڵى سياسى 11:00 + 14:00 + 18:00 + 20:00 + 22:00 كورته‌ی هه‌واڵه‌كان + 23:00
باس و خواس 17:00، جگه‌ له‌رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
دوانگه‌ی خه‌ڵك 17:00 ته‌نها رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
هەواڵی وەرزشی 11:30 + 18:30 + 23:30
ئەمرۆ 10:10 شەو، جگە لە رۆژانی هەینی و شه‌ممه‌ 03:00 نیوەرۆِی رۆژی دواتر
داخستن
كاته‌كانی بانگ به‌پێی شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان

دەوڵەتەکەی بارزانی‌و هەرەمەکانی میسر!

هاوژین عومەر کەریم

ەو دەوڵەتەی بەڕێز بارزانی بانگەشەی دروستکردنی دەکات بۆ کوردو ساڵانێکە بەهۆیەوە ژیانی سیاسی‌و ئابوریی‌و کۆمەڵایەتیی هەموانی کردوە بەدۆزەخ‌و هەراسانی کردوین، ڕێک لەحیکایەت‌و بەسەرهاتەکانی دروستکردنی هەرەمەکانی میسر دەچێت!

هەرەمەکانی میسر، نۆ هەرەمەکە، کە بەیەکێک لەحەوت سەرسوڕهێنەرەکەی دنیا ئەژمار دەکرێن‌و دەکەونە نزیک (قاهیرە)ی پایتەخت، شەشیان بچوک‌و سیانیان گەورەن. بەمەبەستی دروستکردنیان لەسەر فەرمانی فیرعەون (دەسەڵاتداری ستەمکار)، بەدرێژایی (۳٠) دانە ساڵ، (۳٠) هەزار کۆیلە، بەشانوباڵی‌ خۆیان، (۸٠٠) ملیۆن تاشەبەردی گەورەیان لەشاری (ئەسوان)ەوە بۆ شوێنی دروستکردنیان گواستۆتەوە، کە دوریی نێوانیان زیاتر لە(۹٠٠) کیلۆمەترە. هەرەمەکانیش لەبنەڕەتدا هیچ نین جگە لەگۆڕی فیرعەونەکان.

لەماوەی نێوان دروستکردنی ئەو هەرەمانەدا، ڕۆژانە دەیان‌و سەدان کۆیلە، لەژێر باری گرانی کارو گواستنەوەی تاشەبەردی گەورە بۆ شوێنی هەرەمەکان، گیانیان لەدەست دەدا، هەر لەوێ‌و لەنزیک هەرەمەکان، گۆڕی بەکۆمەڵیان بۆ هەڵدەکەندن‌و هەمویان تێدا حەشار دەدان. ئامانجیش لەو گۆڕە بەکۆمەڵانە، کە لەدەوروبەری هەرەمەکان (گۆڕی فیرعەونەکان) دروست کراون‌و کۆیلەکانیان تێدا نێژراون، بۆ ئەوە بوە لەدوای مردنیشیان، ئەو کۆیلانە گیانی دەرچویان (ڕوح) خزمەتی گیانی فیرعەونە کۆچکردوەکان بکەن، کە لەنێو ئەو هەرەمانەدا بەمۆمیاکراویی‌ نێژراون.

سەیریش لەوەدایە، ئەوەی لەبەرەبەیانی مێژوەوە تائێستا بەیەکێک لەسەرسوڕهێنەرەکانی دنیا ئەژمار دەکرێت، هەرەمەکانە نەک ئەو گۆڕە بەکۆمەڵانە، بگرە لەکاتی سەردانیکردنی ئەو هەرەمانەشدا، هیچ بەهایەکی مێژویی‌و شوێنەواریی بۆ ئەو گۆڕە بەکۆمەڵانە دانانرێت. جگە لەوەش، کەس باس لەڕۆڵی کۆیلەکان ناکات لەدروستکردنی ئەو هەرەمانەدا، بەڵکو فەزڵی دروستکردنیان تەنها بۆ فیرعەونی سەروەر گەڕاوەتەوەو هەمو گەورەییەکان دراونەتە پاڵ جەنابیان!

هەرەمەکانی میسر تاکە شوێنەواری مێژویی مەزن نین کە ئێمە وەکو نمونەی نێو ئەم وتارەمان ئاماژەیان پێ بدەین‌و پشتیان پێببەستین، بەڵکو چەندین نمونەی تری وەکو شورای چین‌و کۆشک‌و پەرستگا گەورەکانی‌ ڕۆما هەن، کە بەسەرهاتیان هیچی کەمتر نییە لەبەسەرهات‌و چیرۆکی دروستکردنی هەرەمەکانی میسر، بگرە لەبەرەبەیانی مێژوەوە شارستانییەت‌و شوێنەوارە گەورەو مەزنەکان هەمویان بەقۆڵ‌و بازوی هەژارو کۆیلەکان دروست کراون، بەڵام گەورەو سەروەرەکان ناویان پێی چوەتە نێو لاپەڕەکانی مێژوەوە.

عەلی شەریعەتی لەوتارێکیدا کە ناونیشانی (هكژا كان یا أخی) ی هەڵگرتوەو وەکو نامەیەک ئاڕاستەی یەکێک لەو کۆیلانەی دەکات کە لەساتەوەختی دروستکردنی هەرەمەکاندا گیانی لەدەستداوەو لەنێو ئەو گۆڕە بەکۆمەڵانەدا نێژراوە، باس لەوە دەکات کە هەزاران ساڵە کۆشک‌و شوێنەوارە مەزنەکان لەسەر خوێن‌و لاشەی براکانی ئەو، واتە کۆیلەو بێ پشت‌وپەناکان دروست دەکرێن. شەریعەتی لەو وتارەیدا پێمان دەڵێت هەر ئەوکات کۆیلە بونی نەبوەو مرۆڤەکان نەچەوسێنراونەتەوەو نەکراونەتە قوربانیی حەزو ئارەزوی دەسەڵاتدارەکان بەتەنها، بەڵکو تائێستاش ئەوە درێژەی هەیە.

شەریعەتی دەڵێت ئێمە گۆڕو کۆشک‌و تەلارە مەزنەکانی‌ ئەوانمان دروست دەکرد، کەچی شانازییەکە تەنها بۆ خۆیان دەمایەوە، کاتێکیش لەئەنجامی‌ ئەو هەمو هەوڵدانە توانای‌ جەستەییمان لاواز دەبو، ئەوان لەنێو بەردو داری گۆڕستانەکاندا دەیانناشتین! شەریعەتی دەشڵێت ئەوان ئێمەیان بۆ شەڕکردن لەگەڵ خەڵکانێک بەکار دەهێنا، کە هەرگیز نەمان ناسیون‌و ڕقیشمان لێیان نەبوەتەوە. ئەو شەڕانە لەنێوان دو لایەندا بەرپا دەکران کە هیچیان پێشتر یەکدییان نەدەناسی، بۆ دو لایەنیش دەکران کە یەکدییان چاک دەناسی، بەڵام خۆیان ئامادە نەبون شەڕەکە بکەن!

ئەو دەوڵەتە سەربەخۆیەشی ساڵانێکە کەسێکی وەکو بارزانی بەناوی کوردەوە بانگەشەی بۆ دەکات‌و لە پێناویدا نەک قەیرانی دەرەکیی، بەڵکو دنیایەک قەیرانی سیاسی‌و ئابوریی‌و کۆمەڵایەتیشی لەسەر ئاستی ناوخۆ دروست کردوە، لەشێوەی دروستکردنی هەرەمەکانی میسرو شورای چین‌و کۆشک‌و پەرستگا گەورەکانی ڕۆما دەچێت، کە لەژێر دیوارەکانیاندا ئێسکوپروسکی دەیان هەزار قوربانیی هەیە. بانگەشەی دروستکردنی دەوڵەتێکی سەربەخۆ بۆ کورد لەلایەن بارزانی‌و هاوبیرانیەوە، زیاتر لەموزایەدەیەکی‌ سیاسیی دەچێت‌و ئەنجامەکەشی بەرتەسککردنەوەی ئازادییەکان‌و برسیکردنی خەڵک‌و تێکدانی سروشتی کاری سیاسی‌و فەرمانڕەواییش بوە.

بارزانی‌و قەوارە سیاسییە حیزبییەکەی، کە حاڵیحازر لەسەر دو ئاست قەیرانی گەورەیان لەهەرێم دروست کردوە، قەیرانی سیاسی لەدژی هێزە سیاسییەکانی دیکە، هەروەها قەیرانی گوزەران‌و ژیان‌و پێداویستییە سەرەتاکانی ژیانکردن بۆ کۆمەڵانی خەڵک، لەم کاتەدا پرسێکی وەکو ڕیفراندۆم لەپێناوی سەربەخۆییدا دێننە گۆڕێ‌و دەیانەوێت بیسەپێنن بەسەر کۆمەڵگەو هێزە سیاسییەکانداو کۆی کێشەو قەیرانەکانیان پێ لەبیربەرنەوە.

لەئێستادا کە کۆی کۆمەڵگەی کوردیی لەسایەی ئەزمونی دەسەڵاتداریی بەڕێزیاندا دوچاری نەهامەتی‌و گرفتی قوڵی ژیانکردن بونەتەوە، ئەگەر دەوڵەتی سەربەخۆی کوردیش ڕابگەیەنرێت، شانازی‌و سەروەرییەکەی وەکو دروستکردنی هەرەمەکانی میسر بۆ تەنها کەسێک دەگەڕێنرێتەوە. ڕاگەیاندنی ئەو دەوڵەتە دەکرێتە شانازییەکی مێژویی بۆ خودی بارزانی بەتەنها، کە لەبەرانبەردا دەبێت کۆی کۆمەڵگەی کوردی باجەکەی بدەن‌و لەگۆڕێکی بەکۆمەڵدا بنێژرێن، هەروەکو چۆن کۆیلەو بندەستەکان لەکاتی دروستکردنی هەرەمەکاندا دەمردن‌و دەنێژران.

لەسەردەمی هاوچەرخدا هاوڵاتیبون خراوەتە پێش دروستبونی هەر قەوارەیەکی سیاسیی‌و پێویستە ئامانجی بنەڕەتیی هەر ئایدیۆلۆژیایەکیش بێت. ئەوانەی پێچەوانەی ئەم هاوکێشەیە کاردەکەن‌و کردویانە، لەمێژودا کەسانی وەکو فیرعەونەکان‌و لەدەیەکانی ڕابردوشدا سەرکردە دیکتاتۆرەکانی ئوممەی عەرەبی بون کاتێک بەناوی مقاوەمەتی داگیرکەرو سەربەخۆییەوە، گەل‌و میللەتی خۆیان لەکاروانی شارستانیەت‌و بگرە لەژیانێکی شکۆمەندانەش دوادەخست. دیکتاتۆرێکی وەکو قەزافی، ساڵانێکی زۆر بەناوی پرۆژەی دروستکردنی چەکی ناوەکییەوە، ئابڵوقەی سیاسی‌و ئابوریی گەورەی بەسەر وڵاتەکەیدا هێنا، بەڵام لەڕوبەڕوبونەوەی مەترسییەکی سادەدا، نەک هەر پرۆژەکەی لەناوبرد، بەڵکو کۆی زانیاریی‌و تۆمارەکانی پرۆژەکەشی تەسلیمی نەتەوە یەکگرتوەکان‌و ڕاستتریش بڵێین، تەسلیمی ئەمریکا کرد.

هیچ ئامانجێک لەڕەخساندنی ژیانی شایستەو دەستەبەرکردنی مافەکانی هاوڵاتیبون گەورەترو لەپێشتر نییە، بەڵام بارزانی لەو کاروانەی خۆی دەستی پێکردوەو گوایا دەوڵەتی سەربەخۆی پێ دروست دەکات، هیچ یەکێک لەمانەی نەکردوە، باجی ئەو شکستە سیاسی‌و ئابورییە یەکلەدوای یەکانەشی، دەخاتە ئەستۆی میللەت‌و هێزە سیاسییەکانی دیکە. من نازانم دروستکردنی دەوڵەتی سەربەخۆ، یان تەنانەت ڕیفراندۆم بۆ سەربەخۆیی، شانازیی‌و پێویستییەکەی لەکوێدایە، بەراورد بەو برسێتی‌و نەهامەتییانەی خەڵکی هەرێمیان تێدا دەژی؟!

کێشەی گەورەی خەبات‌و تێزی سیاسیی ئەو حیزبەی کە بارزانی ڕابەرایەتیی دەکات، نەبونی دو بنەمای گرنگ‌و چارەنوسسازن، ئەوانیش، یەکەم: نەبونی بینای فیکریی‌و زانستیی سیاسەت‌و حیزبایەتییکردن. دوەمیش: بەرجەستەنەبونی مافی هاوڵاتییبون. ئەمانە سروشتی کاری ئەو حیزبە بون لەماوەی ڕابردودا، بەرئەنجامی ئەوانەیش، ئەزمونێکی شکستخواردوی فەرمانڕەوایی، لەگەڵ بەرتەسکبونەوەی ئازادییەکان‌و نەبونی شێوەژیانێکی شکۆمەندانە بوە.

ئەوەی پێویست‌و داواکراوە لەبارزانی‌و ئەو هێزەشی کە ڕابەرایەتیی دەکات، سەلماندن‌و بەرجەستەکردنی ئەو دو بنەما گرنگەی سەرەوەن (سیاسەتکردنێکی زانستی‌و سەردەمییانە، دەستەبەرکردنی مافەکانی هاوڵاتیبون)، بەر لەهەر پرۆژەیەکی‌ دیکە، جا ڕیفراندۆم بێت یان سەربەخۆیی‌. چەسپاندنی ئەو دو بنەمایەش لەئێستادا، یەکسانە بەئاساییکردنەوەی بارودۆخی سیاسیی هەرێم‌و کۆتاییهێنان بەقەیرانی دارایی‌و بنەبڕکردنی گەندەڵی‌و بەرپاکردنی دادگەریی کۆمەڵایەتی‌و سەروەربونی هاوڵاتی، نەک دروستکردنی دەوڵەتێک لەسەر ئێسک‌و پروسکی دانیشتوانەکەی!

1708 جار خوێندراوەتەوە
22/02/2016

هەموو وتارەکانی ئەم نوسەرە