Frequencies
پەخشی راستەوخۆ
خشتەی بەرنامەکان کاتەکانی بانگ
داخستن
بەرنامە کاتی پەخش دووبارە
هەواڵى سياسى 11:00 + 14:00 + 18:00 + 20:00 + 22:00 كورته‌ی هه‌واڵه‌كان + 23:00
باس و خواس 17:00، جگه‌ له‌رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
دوانگه‌ی خه‌ڵك 17:00 ته‌نها رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
هەواڵی وەرزشی 11:30 + 18:30 + 23:30
ئەمرۆ 10:10 شەو، جگە لە رۆژانی هەینی و شه‌ممه‌ 03:00 نیوەرۆِی رۆژی دواتر
داخستن
كاته‌كانی بانگ به‌پێی شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان

1

عه‌دنان عوسمان



دوای بڵاوبوونەوەی بابەتی: هەرێمی سلێمانی هەنگاوی یەکەمە بۆ ئارامی کوردستان، لێرەو لەوێ پێشوازیەکی زۆری لێکراو کۆمەڵێک هاوڕێی ئازیز بابەتەکەیان زیاتر دەوڵەمەند کرد و بەشێکیش هەندێک تیشکیان خستە سەر ئیشکالیەتە سیاسی و یاساییەکانی پرۆسەکە، لەهەمان کاتدا بابەتەکە رووبەڕووی کۆمەڵێک رەخنەی جدی بووەوە کە شایانی رێزە، هاوکات کۆمەڵێک تەشهیر و بابەتی ئاست نزم کە تەنیا تەعبیر لە لاوازی و تێکچونی دەرونی نوسەرەکانی ئەکات. 

لێرەدا بەکورتی لەسەر سێ تەوەر قسە ئەکەم و هەوڵ ئەدەم وەڵامی ئەو پرسیارانە بێت کە خراونەتەڕوو، لە ئایندەیەکی نزیکیشدا، وەڵامێکی پوختتری هەندێک گەڕەلاوژە لەو بارەوە ئەدەمەوە.

یەکەم: جارێ هەر لەسەرەتاوە ئەمەوێت ئەوە بڵێم کە لامەرکەزییەت و دابەشکردنی کوردستان لە رووی ئیداریەوە بۆ کۆمەڵێک ناوچەی خاوەن دەسەڵاتی یاسایی و کارگێڕیی تەواو، یەکێکە لە کۆڵەکە سەرەکیەکانی بزوتنەوەی گۆڕان. هەر گۆڕانخوازێک دژایەتی لامەرکەزی( جا بەهەر شێوازێکی بێت) بکات لەژێر هەر بیانویەکدا، بەمانای تێنەگەیشتن و دژایەتی کردنی یەکێک لە پرەنسیپەسەرەکییەکانی بزووتنەوەکە دێتەوە.

دەشێ فۆرمی جیاواز هەبێت بۆ ئەو دابەشکردنە( هەرێم، ناوچە، کانتۆن، هتد) و ئەوەش بە گوێرەی تایبەتمەندی کوردستان بڕیاری لەسەر ئەدرێت، بەڵام وەلانانی مەرکەزیەت لە دەسەڵات و قۆرخکاری و سیستەمی ستونی، سەرەتاکانی دەسەڵاتێکی دیموکرات و مۆدێرنە، بۆیە ئەم باسە نە تازەیە و نە ئیبداعی کەسێکە، ئەمە بەشێکی جیانەکراوەیە لە بەرنامەو عەقڵیەت و کاری گۆڕان.

دووەم: سەیر و سەمەرەترین رەخنەیەک کە لەم باسە گیرابێت لە ژێر ناونیشانی گەورەی: هەرێمگەرا، هەرێمچێتی، ناوچەچێتی، سلێمانی چیتی، هەتد. بەداخەوە هەندێک لەوانە جا لە کیسەی حکومەت و میللەت بێت یا دەمی ماڵ و منداڵی، خاوەنی پلەی خوێندنی باڵان، بەڵام ئەوەندە سادەو ساکار و نەزانانە باسیان لەو چەمکانە کردوە، مرۆڤ پێی سەیر ئەبێت گەر بڕوا بکات دوو بابەتیان لەسەر دابەشکاری ئیداری خوێندبێتەوەو لێی بزانن، جارێ ئەوان بەزمانی سی چل ساڵی پێش ئێستا قسە ئەکەن کە پڕاوپڕە لە دروشمە نەزۆکەکانی بزاڤی کوردایەتی لەچەشنی یەکگرتویی نیشتمان ونەتەوەو یەکریزی هاونیشتمانیان. 

لەڕاستیدا ئەمانە بیانوی حازر بەدەستی هەموو عەقڵیەتێکی سەنتراڵخواز و موستەبید و بیری تاکحزبیە، ئەمە سەردەمی الحزب القائد و عەقڵیەتی شمولییە، ئەمە رێزنەگرتنە لە هاوڵاتی بوون و یەکگرتویی نیشتمان لەسەر بنەمای جیاوازی و عەدالەت.

ئەم بەڕێزانە لەوەناگەن کە بناغەی لامەرکەزیەت و سەرەکیترین پرەنسیپەکانی دیموکراسیەت هەرێمگەرایی و ناوچەگەرایی و هەرێمچێتیە، ئەوان بێئاگا ئەوە وەک خاڵێکی سلبی و زاراوەیەکی نەخوازراو بەکار دێنن کە لە بناغەدا ئەسڵی ترین و دەقیقترین زاراوەیە کەلەم سەردەمەدا بەکاربهێنرێت. پیشاندانی هەرێمچێتی و ناوچەچێتی وەک عەیبەیەک و وەک خاڵێکی رەش، تەنها ئاماژەیە بۆ تێنەگەیشتن لە زمانی سەردەم و دابەشکاریەک کە سەرانسەری وڵاتانی جیهانی مۆدێرنی گرتۆتەوە، ئێستا تەنانەت لە ئەوروپا حزبی ناوچەییش هەیە کە داخوازی مەحەلی خۆی هەیەو لە پەرلەمانی ناوچەییدا ئامادەییان هەیە.

بۆیە سەیرە لەم سەردەمەدا، باس لە هەرێمگەرایی بکرێت وەک نەنگی و دیدگایەکی سلبی، ئەوە جگە لە نەخوێندەواری و بێئاگایی هەڵگرانی، ئاماژەیەکیشە بۆ عەقڵیەتێکی سەنتراڵی و کۆنترۆڵخواز کە لەهەناویاندا پەنگی خواردووه‌تەوە.

سێیەم: هەرێم و هەولێر: بەشێک لەو رەخنەگرانە جا بەمەبەست بێت وەیا لە بێئاگایی، باس لە مەوقعی هەولێر ئەکەن لە هاوکێشەی سیاسیدا گەر سلێمانی و دەورووبەری کران بە هەرێم، سەیرە مرۆڤگەلێک خۆیان بە سیاسی و نوسەر و رۆشنبیر بزانن و ئاوا بەسادەیی و نەزانی باس لە مەسەلەیەکی وا بکەن، سەرەتا نەمویست وەڵامێکی ئەو جەهلخانەیە بدەمەوە بەڵام زۆر دۆستی ئازیز و لایەنگری گۆڕانیش ئەو پرسەیان وروژاندبوو، گۆڕانبوون لای من پەیوەست نیە بەناوچەو پارێزگاوە ئەوەندەی بەشێکە لە قەناعەت و دیدگایەکی سیاسی.

ئەو کەسانەی کە گۆڕانن یا دەنگیان بە گۆڕان-داوە، بڕوای تەواویان بەبەرنامەو ستراتیجەکەی هەیە کە لەسەر بنەمای لامەرکەزیەتی تەواوە، واتەئێستا یا سبەی، گەر بوار رەخسا، ئەبێ کوردستان، جا سەربەخۆ بێت یا وەک ئێستا، دابەشی کۆمەڵێک پارێزگای خاوەن دەسەڵات وەیا هەرێم وەیا کانتۆن بکرێت، ئەوەش دابڕان نیە ئەوەندەی یەکگرتنەوەیەکە لەسەر بنەمایەکی هاوچەرخ و دور لە پاوانخوازی، کە هەڵەبجە دەبێتە پارێزگا، ئەوە ئاماژەی ئەوە نیە کە گۆڕانەکانی سلێمانی ئیتر پشتیان لەدەنگدەرانی هەڵەبجە کردوەو بۆ چارەنوسێکی نادیاریان بەجێ هێشتوە. هەولێریش بەهەمان شێوە، ئاخر ناکرێ پێگەی نارەزایەتیەکانی هەولێر و رۆحی گۆڕانخوازی لەوێ ئەوەندە لەرزۆک ببینین پێمان وابێت گەر لە سلێمانی هەرێمێک دروست بوو، ئەوا ئیتر هەولێر ئەخرێتە گەروی شێرەوە، وەک ئەوەی تا ئێستا لە دەرەوەی هەولێر خەڵک رەوانەی ئەوێ کرابێت بۆ خۆرێکخستن و ناڕەزایی دەربڕین، هەولێرییەکان دەبێت کۆتایی بەو عەقڵیەتە بهێنن و ببنە پێشەنگی ئەو پرسە.

دوا قسەی من ئەوەیە، لەم پرسەدا بینیمان بەشی زۆری رەخنەکان،( دیارە هەمویان نا)جا راستەوخۆ یا لە ژێر ناویتردا، لەلایەن پارتیەکان و عەقڵ پارتیەکانەوە بوو، هەندێک نوسەر کە ماوەیەکە دوابڕیاری خۆیانداوەو لە چوارچێوەی فەلەکی پارتیدا ئەخولێنەوەو ئاڵای دژایەتی کردنی هەر بیرۆکەیەک کە دژ بە پارتی بێت، بەرزکردۆتەوە بە تایبەتتر کە لەلایەن گۆڕانەوە بێت، ئێستا زەلیلانە دەیانەوێت واپێشان بدەن کە لەخەمی یەکگرتویی نیشتمان و پێگەی گۆڕاندان، کەلەواقعدا هەموو هەوڵەکانیان تەنها بۆ رەوایەتدانە بەو شێوازی بیرکردن و کارکردنەی پارتی. 

ئەوەی کە گۆڕان و پارتی جیا ئەکاتەوە کۆمەڵێک دروشم و ململانێی سیاسی نییە، بەڵکو دنیابینی و ستراتیجێکی زۆر جیاواز و تەنانەت پێچەوانەیە جا هەر لە سیستەمی حوکمڕانیەوە بۆ دابەشکاری ئیداری و شێوەی بەڕێوەبردن تا ئەگاتە پرسی سەربەخۆیی و ریفراندۆم، گۆڕان دەیەوێت وڵاتێکی دیموکراتی پەرلەمانی لەسەر بنەمای لامەرکەزیەت بینا بکات و پارتی و ئەتباعەکانیشی لەخەونی دەوڵەتی سەڵتەنەت و مەرکەزییەت و قۆرخکاریدان.

938 جار خوێندراوەتەوە
11/06/2017

هەموو وتارەکانی ئەم نوسەرە