Frequencies
پەخشی راستەوخۆ
خشتەی بەرنامەکان کاتەکانی بانگ
داخستن
بەرنامە کاتی پەخش دووبارە
هەواڵى سياسى 11:00 + 14:00 + 18:00 + 20:00 + 22:00 كورته‌ی هه‌واڵه‌كان + 23:00
باس و خواس 17:00، جگه‌ له‌رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
دوانگه‌ی خه‌ڵك 17:00 ته‌نها رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
هەواڵی وەرزشی 11:30 + 18:30 + 23:30
ئەمرۆ 10:10 شەو، جگە لە رۆژانی هەینی و شه‌ممه‌ 03:00 نیوەرۆِی رۆژی دواتر
داخستن
كاته‌كانی بانگ به‌پێی شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان

1

ژیار مسته‌فا


بە درێژایی‌ مێژوی‌ گەلان هەموو شوڕش و گەلێک و دەسەڵاتێکی‌ سیاسی‌ و حکومی‌ پێویستی‌ بە سەرکردەی‌ سیاسی‌ و حکومی‌ و جەنگی‌ لی‌ هاتوو و گەل ویست دەبێت بۆ ئەوەی‌ میلەتەکەی‌ بگاتە کەناری‌ ئارامی‌ و لە سایەیدا تاکەکان لە ژێر ئەو خولگە سیاسیەی‌ کە سەرکردەکان ڕابەڕایەتی‌ دەکەن ئازاد و یەکسان بن، لە وانەیە گەلی‌ کورد پێچەوانەی‌ زۆرێک لە وڵاتان بەختی‌ بەو جۆرە سەرکردانە نەبوبێت تا ئێستا!

لە هەرێمی‌ کوردستان پێش ڕاپەڕین کۆمەڵێک سەرکردەی‌ شۆڕشگێڕ و چەک بەدەست بە دیار کەوتن کە دروشمی‌ سەربەخۆیی‌ کوردستان و داوای‌ مافە ڕەواکانی‌ میلەتێکیان دەکرد کە چەندین ڕۆڵەی‌ بۆتە قوربانی‌ و خوێنێکی‌ زۆری‌ بەخشیوە.

ئەوەی‌ دەمان هەوێت لێرەدا باسی‌ بکەین ڕۆڵ و دەستکەوتی‌ ئەو گروپە سەرکردە سیاسیەیە کە لە دوای‌ ڕاپەڕین دەوری‌ سەرەکیان لە نمایشە سیاسیەکانی‌ ساحەکە هەبووە .

ئاخۆ لە دوای‌ ڕاپەڕینی‌ بەهاری‌ 1991 ئەو گروپە سەرکردەیەی‌ کورد کام دەستکەوت و خۆشگوزەرانی‌ و هیوا و ئاواتیان بۆ گەلە چەوساوە و خێرلەخۆ نەدیوی‌ سەدەیەک هێناوەتە بوون (ئاخۆ نەبوونەتە هۆی‌ زیاتری‌ بارگرانی‌ ئەو میلەتە ؟).
لە دوای‌ ڕاپەڕین کە پێویست بوو ئەو گروپە بە یەکگرتوویی‌ و تۆکمەیی‌ ناو ماڵی‌ خۆیان بڕیارە چارەنوس سازەکان بدەن و نەبنە کارتی‌ دەستی‌ وڵاتانی‌ زلهێز و دابەش نەبن بەسەر وڵاتە دراوسێکاندا و ئەجێندای‌ ئەوان جێ بەجێ نەکەن، خەونی‌ گەلێک بێننەدی‌ کە ساڵانێک باپیرانیان خوێنیان بۆ بەخشیوە بەڵام ئەوان دەستیان کرد بە شەڕی‌ برا کوژی‌ و خوێنی‌ کورد بە دەستی‌ کورد ڕژا و چەندین ساڵ لەسەر عینادی‌ و ویستی‌ پۆست و دەستکەوتە شەخسیەکانیان خەون و پێشکەوتوویی‌ میلەتیان دواخست و دواتر لەسەر مێزی‌ وڵاتان بە تۆقەیەکی‌ سەحراوی‌ و قاقایان کردە خەڵات بۆ کوژراوانی‌ شەڕی‌ ناوخۆ و ئاشت بوونەوە، هەرێمیان بەسەر دوو زۆن دابەش کرد  کە ئێستاش ئاسارەکەی‌ زیاتر تۆخ دەبێتەوە و تێزابی‌ دواکەوتوویی‌ و نا تەبایی‌ و دوو بەرەکیی‌ دەکەنە قورگی‌ میلەتێکی‌ خێر لە خۆ نەدیو .

دوای‌ ئەوە دانوستان و ڕێکەوتن لەگەڵ حکومەتی‌ نوێی‌ عێراق دەستی‌ پێ کرد، لەوێشدا ئەو گروپە سەرکردەیە نەیان توانی‌ ڕۆڵێکی‌ باش و دەستکەوت بۆ خاک و میلەتەکەیان بهێننەوە، جگە لەو دەستکەوتە شەخسی‌ و پۆستە سیادیانەی‌ درا بە خۆیان و خانەوادەیان،بە شێوەیەک دەست بەرداری‌ کۆمەڵێکی‌ زۆر لە ماف و خاک و دەستکەوتە بەدەست هاتوەکانی‌ میلەت بوون.

لە ڕوی‌ دیبلۆماسی‌ و مامەڵە لەگەڵ وڵاتانیش ئەوەندەی‌ کاریان لەسەر خانەوادە و خودی‌ خۆیان کردووە و بۆ بازرگانی‌ و دەستکەوتەکانی‌ خۆیان خەمی‌ وڵات و بەرەو پێشبردن و خستنە کەنارێکی‌ ئارامیان نەبووە.

ئێستا ئەو گروپە سەرکردەیە وەک سەرەتای‌ دوای‌ ڕاپەڕین کەوتونەتە شەڕی‌ یەکتری‌ و میلەتیان تووشی‌ نەهامەتی‌ و دواکەوتوویی‌ و هەژاری‌ زیاتر کرد کە بە هۆی‌ ئەو کێشە سیاسیانەی‌ دروست بوون لە ئەنجامدا میلەتێک نان و ئازادی‌ و بژێوی‌ لێ گیراوەتەوە و کەوتۆتە نێوان چەندین بەرەوە کە یاری‌ دەکەن بە چارەنوسی‌ میلەت . ئەو گروپە سەرکردەیە باوەڕیان بە دامەزراوەیی‌ و سیستەماتیک لە کاری‌ سیاسی‌ و حکومی‌ و دیبلۆماسی‌ نییە بە عاقڵیەتی‌ شاخ حکومی‌ میلەت دەکات بە جۆرێک وەک دوکانێک لە دەزگا شەرعی‌ و دامەزراوەکانی‌ وڵات دەڕوانن کە بەرژەوەندی‌ و دەستکەوتی‌ خودی‌ یان کەوتە مەترسیەوە ئەوا دای‌ دەخەن.

ئەو گروپە سەرکردەیە لە کۆتایی‌ نمایشی‌ سیاسیاندا نمونەیەکی‌ نوێیان لە سیاسەت داههێنا کە داخستنی‌ دەرگابوو بە ڕووی‌ یەکتریدا و بە شێوەیەک کێشەکان گەیشتونەتە هێڵەکانی‌ کۆتایی‌ لە  ئەنجامی‌ ئەو عینادی‌ و بەرژەوەندی‌ و بوغزەی‌ کە چەندین ساڵە لە ناخیاندایە بەرامبەر بە یەکتری‌، بەو هۆیەوە میلەت کە باپیرانیان چەندین ساڵە خەبات بۆ سەربەخۆی‌ کردووە ئێستا نەوەیەک دروست بووە کەباوەڕی‌ بە سەربەخۆیی‌ و کیانی‌ سیاسی‌ و دەوڵەتێک نییە کە ئەو گروپە سەرکردەیە ڕابەڕایەتی‌ بکەن، چونکە نمونەیەکی‌ جوان و دڵخۆشکەریان نەداوەتە ئەو نەوە نوێیەی‌ کە باپیرانیان بە هیوای‌ دەوڵەتی‌ سەربەخۆ خوێنیان بەخشیوە، لە ئەنجامی‌ ئەو بێ هیواکردن و نمونە نا دروستانەی‌ کە چەندین ساڵە نمایشیان کردووە بۆ میلەتەکەیان .

لە کۆتایدا جیهانی‌ ئەمرۆ لەو دەموچاوە تەقلیدی‌ و ناشازانە بێ زار بووە کە ماوەیەکی‌ درێژ سەرکردایەتی‌ وڵات دەکەن بە عاقڵیەتی‌ شاخ.

ئەگەر بمان هەوێت دۆخەکە باش بێت و هیوا بگەڕێنینەوە بۆ بێ هیواکان و ئینتیمای‌ خاک و نیشتیمان بۆ نەوەی‌ نوێ دروست بکەین و هەناسەیەکی‌ ئارام بۆ دایکی‌ شەهیدانی‌ نیو سەدە خەبات بگەڕێنینەوە، پێویستە ئەو دەموچاوانەی‌ لە دوای‌ ڕاپەڕین گشت کایەکانی‌ سیاسەت و حکومەت و وڵاتیان قۆرخ کردووە واز لە بەرژەوەندی‌ شەخسی‌ خۆیان و خەمی‌ میلەت و بژێوی‌ گەلەکەیان لە پێش دەستکەوتە خانەوادەییەکانیان بێت .

یان ئەواتا گەل بە هۆشیاری‌ و بە شێوازی‌ مەدەنی‌ و دروست سزای‌ بێ باکی‌ و نا دروستی‌ سیاسەتیی‌ لە مێژینەیان بدات کە کەشتی‌ هەرێمیان لە زۆنکاوێکی‌ شوم و ئالۆَزدا هێشتۆتەوە.

1287 جار خوێندراوەتەوە
22/06/2017

هەموو وتارەکانی ئەم نوسەرە