Frequencies
پەخشی راستەوخۆ
خشتەی بەرنامەکان کاتەکانی بانگ
داخستن
بەرنامە کاتی پەخش دووبارە
هەواڵى سياسى 11:00 + 14:00 + 18:00 + 20:00 + 22:00 كورته‌ی هه‌واڵه‌كان + 23:00
باس و خواس 17:00، جگه‌ له‌رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
دوانگه‌ی خه‌ڵك 17:00 ته‌نها رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
هەواڵی وەرزشی 11:30 + 18:30 + 23:30
ئەمرۆ 10:10 شەو، جگە لە رۆژانی هەینی و شه‌ممه‌ 03:00 نیوەرۆِی رۆژی دواتر
داخستن
كاته‌كانی بانگ به‌پێی شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان

حیکمەتى سەرکردەکانی ئێمە

هاوژین عومەر کەریم

حیکمەتى سەرکردەکانی ئێمە

زۆرێک جار بیرم لەوە دەکردەوە؛ داخۆ بۆچى کەسایەتییەکى وەکو پێشەوا ئەبوبەکرى سدیق (ڕەزای خوای لێبێت)، هێندە بە گەورە و بێوێنە باسکراوە؟! گەورە و بێوێنە نەک تەنها لە دید و تێڕوانینی ئێمەی مسوڵمان و شوێنکەوتەکانی ئیسلام، بەڵکو لە دووتوێى دەقە پیرۆزەکانى قورئان و فەرموودە و کەلەپووری ئیسلامییشدا. زۆرى خایاند تا لەو نهێنییە گەیشتم، ئەویش بە سەرنجدان لە بابەتى "جەنگى هەڵگەڕاوەکان" و ئەو گێڕانەوانەى لەوبارەیەوە پێمان گەیشتوون.

کاتێک پێغەمبەرى ئیسلام (دروودى خواى لەسەر بێت) کۆچى دوایى دەکات و پێشەوا ئەبوبەکرى سدیق، وەکو یەکەمین خەلیفەى مسوڵمانان هەڵدەبژێردرێت، بەشێک لە خێڵ و خەڵکانى ناوچە جیاجیاکان لە ئیسلام هەڵدەگەڕێنەوە، هەڵگەڕانەوە بەو مانایەى ئەوان چیتر ئامادەنین یەکێک لە پایە و بنەما سەرەکییەکانى ئیسلام کە فەریزەی زەکاتدانە، جێبەجێ بکەن، هەروەها بە ماناى ئەوەى چی دیکە ئامادەى پابەندبوون نین بەو یاسا و ڕێسایانەى لە کۆمەڵگە ئیسلامییەکەدا و لەپێناو بونیاتنانى شارستانییەتێکى مەزنى ئینسانیى ساڵانێک بوو بڕیاردرابوون. ئەوەبوو دوابەدواى ئەم پێشهاتە چاوەڕواننەکراوەش، "جەنگى هەڵگەڕاوەکان" روویدا.

بە هۆى زۆریى ڕێژە و ژمارەی هەڵگەڕاوەکانیشەوە، زۆرینەى مسوڵمانان گومانیان لەدەرئەنجام و کەڵک و ڕەوایەتیی وەها جەنگێک بۆ دروست بوو، کە وا بڕیار بوو بە پێشەوایەتیی ئەبوبەکر بەرپا بکرێت، تەنانەت پێشەوا عومەری کوڕی خەتتابیش وەکو دووەمین سەرکردە و کەسایەتیى مسوڵمان، زۆر جەختى لەوە دەکردەوە کە ئەبوبەکر لە بڕیارى جەنگ پاشگەز ببێتەوە، ئەو داوایەشی بە شێوەی ڕاستەوخۆ لە ناوبراو دەکرد. دواجار پێشەوا ئەبوبەکر زۆر بە دڵنیایی و متمانەوە وەڵامى دایەوە و وتە بەناوبانگەکەى پێ فەرموو "والله لأقاتلن من فرّق بين الصلاة والزكاة، فإن الزكاة حق المال، والله لو منعوني عقالا كانوا يؤدونه لرسول الله، لقاتلتهم على منعه".

دەرئەنجامى ڕاگەیاندن و بەرپاکردنی ئەو جەنگەش، بلیمەتى و دانایى ئەو پێشەوا و سەرکردەیەی لە خوێندنەوەى رووداو و پێشهاتەکان و چۆنێتیى مامەڵەکردن لەگەڵیاندا، سەلماند. هەروەک کۆتاییشى بەو یاخیبوون و لەیاسادەرچوونەی بەشێکی زۆر لە خێڵەکان هێنا، کە مەترسییان بۆ سەر پرۆسەى بەرەوپێشبردن و بەشارستانییکردنى کۆمەڵگەى نیوەدورگەى عەرەبى و بونیاتنانى دەوڵەت، دروست کردبوو.

لەو ڕووداوەدا دەرکەوت کە گەورەیى پێشەوا ئەبوبەکر، بە هۆى بەرجەستەبوونى پێوەرەکانى سەرکردە و سەرکردایەتییکردنى هەقیقى بوون تیایدا، نەک پێوەلکاندنى سیفەتگەلی خەیاڵاوى و بەپیرۆزگرتن و بەرزکردنەوەی بۆ ئاستی فریشتەکان. مەزنی و گەورەیی ئەو لەوەدا بوو کە توانى لە سەرووی هەموو ڕووداوەکانەوە بیربکاتەوە، پلان دابنێت، هەروەها مامەڵە بکات و بڕیار بدات.

ئەمڕۆ گرفتاریى ئێمە و کۆمەڵگە قەیراناوییەکانمان، جگە لە دەردى دواکەوتوویى و نەبوونى هۆشیاریى پێویست، بە هۆی نەبوونى سەرکردەى ڕاستەقینە و دانا و زانایە. سەرکردەکانى ئێمە، نە بە میکانیزمى ڕەوا ئەو پۆست و پێگانەیان بۆخۆیان مسۆگەر کردووە، نە خاوەنى ئەو لێهاتووییەشن کە گەلەکانیان باوەڕ بە سیاسەت و داناییەکانیان بکەن. لە هەر ڕووداو و پێشهاتێکیشدا، ئەوان نە جورئەتى بەخۆداچوونەوە و ڕەخنەلەخۆگرتنیان هەیە، نە دەشتوانن واقیع بخوێننەوە و بڕیار لە چارەسەرى بابەتى بۆ تەنگژە و قەیرانەکان بدەن. ڕاستتر ئەوەیە بڵێین ئەوان بۆخۆیان بوونەتە بەشێک لە کێشە و فاکتەرى پشت قەیرانەکانمان، نەک چارەسەر.

ئەو سەرکردانەى لە مێژوودا ناویان بە گەورە ماوەتەوە، تەنها ئەوانەیان بوون کە بە لێهاتوویى و دانایى خۆیان، میللەتەکانیان لە کێشە و قەیرانەکانەوە بەرەو سەقامگیریی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی و ئەمنی گواستۆتەوە و لە کاروانی پێشکەوتن نزیکیان خستوونەتەوە، هەربۆیەشە لە یادەوەریی گەل و نەتەوەکانیاندا بە نەمریى و مەزنیی ماونەتەوە، سەد دەر سەد پێچەوانەی بەناو سەرکردەکانى ئەمڕۆى ئێمە، کاتێک دەیانەوێت بە زەبرى دەمچەورکردن، یان ستەم و تۆقاندن، متمانە بەدەست بهێنن و ناو و ناوبانگیان بەسەر شوێنکەوتە و گەلەکانی خۆیاندا بسەپێنن!

1494 جار خوێندراوەتەوە
07/06/2016

هەموو وتارەکانی ئەم نوسەرە