داخستن
بەرنامە کاتی پەخش دووبارە
هەواڵى سياسى 11:00 + 14:00 + 18:00 + 20:00 + 22:00 كورته‌ی هه‌واڵه‌كان + 23:00
باس و خواس 17:00، جگه‌ له‌رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
دوانگه‌ی خه‌ڵك 17:00 ته‌نها رۆژانی پێنج شه‌ممه‌
ژێرخان 10:10 شه‌و، ته‌نها رۆژانی شه‌ممه‌
هەواڵی وەرزشی 11:30 + 18:30 + 23:30
ئەمرۆ 10:10 شەو، جگە لە رۆژانی هەینی و شه‌ممه‌ 03:00 نیوەرۆِی رۆژی دواتر
داخستن
كاته‌كانی بانگ به‌پێی شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان
بەیانی 4:27
نیوه‌ڕۆ 11:54
عه‌سر 2:59
ئێواره‌ 5:48
خه‌وتنان 6:58

زه‌نجه‌فیل دژی‌ نه‌خۆشی‌ شێرپه‌نجه‌یه‌

زه‌نجه‌فیل یه‌كێكه‌ له‌ به‌هێزترین ئه‌و جۆره‌ به‌هاراتانه‌ی‌ كه‌ دژی‌ نه‌خۆشی‌ شێرپه‌نجه‌یه‌ له‌ جیهاندا.
به‌شێوه‌یه‌كی‌ به‌رفراوان بۆ چه‌ندین سه‌ده‌یه‌ ئاماژه‌ی‌ پێكراوه‌ كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ چاره‌سه‌ری‌ سروشتی‌ به‌كاری‌ دێنن بۆ چه‌ندین نه‌خۆشی‌ هه‌مه‌جۆر. شێوازی‌ به‌كارهێنانی‌ زه‌نجه‌فیل شێوازی‌ زۆره‌ كاتێك كه‌ به‌كاردێت بۆ چاره‌سه‌ری‌ هه‌ندێك نه‌خۆشی‌ وه‌ك نه‌خۆشیه‌ باوه‌كان وه‌كو سه‌رما بوون و نه‌خۆشی‌ كۆكه‌. وه‌هه‌روه‌ها رۆڵێكی‌ به‌رچاوی‌ هه‌یه‌ له‌ به‌كارهێنانی‌ دروستكردنی‌ ده‌رمان بۆ له‌ناو بردنی‌ شێرپه‌نجه‌.
وه‌هه‌روه‌ها به‌كاردێت له‌ دروست كردنی‌ ده‌رمان بۆ نه‌هێشتنی‌ هه‌وكردن و وه‌ بنیاتنانه‌وه‌ی‌ جوڵه‌ بۆ نه‌خۆشه‌كان. جێگه‌ی‌ سه‌رسورمانه‌ كه‌ ته‌نانه‌ت زه‌نجه‌فیل زۆر كاریگه‌رتره‌ له‌ زۆربه‌ی‌ ده‌رمانه‌كان كه‌ بۆ له‌ناوبردنی‌ شێرپه‌نجه‌ به‌كاردێن. به‌شێوه‌یه‌كی‌ گشتی‌ زه‌نجه‌فیل له‌جیهاندا به‌شێوه‌ی‌   ژه‌مه‌ ده‌رمانی‌  بچوك به‌كاری‌ دێنن  له‌نێو خۆراك وبه‌رهه‌می‌ خوارده‌مه‌نیدا.
به‌كارهێنانی‌ زه‌نجه‌فیل وه‌ك چاره‌سه‌ر زۆر سه‌ركه‌وتوو بووه‌ته‌نانه‌ت تایبه‌تمه‌ندی‌ زه‌نجه‌فیل زۆر له‌ ده‌رمانی‌ پیشكه‌وتوو له‌ پێشتربووه‌.
له‌ 17 تویژینه‌وه‌دا به‌ ته‌واوی‌ گه‌یشتونه‌ته‌ هه‌مان ئه‌نجام كه‌ زه‌نجه‌فیل زۆر كاریگه‌ره‌ دژی‌ نه‌خۆشی‌ شێرپه‌نجه‌. زه‌نجه‌فیل یه‌كێكه‌ له‌ بابه‌ته‌ سه‌ره‌كیه‌كانی‌ خوێندن له‌ زانكۆی‌ وولایه‌تی‌ جۆرجیا. بۆیان ده‌ركه‌وتوه‌ كه‌ پوخته‌ی‌ هۆكار و كاریگه‌ری‌ زه‌نجه‌فیل له‌ بچوككردنه‌وه‌ی‌ وه‌ره‌می‌ زۆر گه‌وره‌ به‌ ریژه‌ی‌ %56 ه‌. زیاد له‌وه‌ تایبه‌تمه‌ندی‌ زه‌نجه‌فیل كه‌ دژی‌ شێرپه‌نجه‌یه‌ هه‌روه‌ها سه‌رچاوه‌یه‌كی‌ ده‌وله‌مه‌ندی‌ دژه‌ ئۆكسانه‌. به‌لام ده‌رباره‌ی‌ ده‌رمانی‌ شێرپه‌نجه‌ كه‌ له‌ به‌هاراتێكی‌ ساده‌ دروست ده‌كرێت ئه‌مه‌ش جۆرێكه‌ له‌ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی‌ ده‌رمانسازان. كه‌ زۆرجار داوا ده‌كرێت كه‌ وه‌ك ته‌نها بژارده‌یه‌ك بدرێت له‌ نه‌خۆشانی‌ شێرپه‌نجه‌ له‌لایه‌ن پزیشكه‌كانه‌وه‌

له‌وه‌ ده‌چێت ده‌رمانی‌ شێرپه‌نجه‌ ته‌نیا بی‌ كه‌ڵك نه‌بن و به‌س له‌ سه‌ر هه‌ندیك لوو به‌ڵكو ئه‌و وه‌ره‌مانه‌ گه‌وره‌ تر ده‌كه‌ن و نه‌خۆشه‌كه‌ زوو تر ده‌كوژن به‌ كورت تر. وه‌ره‌مه‌كان به‌ گه‌وره‌ تر دێنه‌وه‌ ئاراوه‌ وه‌ك له‌وه‌ی‌ هه‌بوون وه‌ به‌هیز تر له‌وه‌ش زیاتر ئه‌و مه‌زن بوونه‌ زۆر خراپه‌ له‌ گۆر زانا یه‌ك به‌ناوی‌ Beth Israel  له‌ سه‌نته‌ری‌ پزیشكی  Deaconsessله‌ بۆستۆن یه‌كه‌م ده‌رمان له‌ نرخدا كه‌مێك كه‌متر بوو له‌ كوشتن كه‌ بۆ كه‌سێك ده‌رچێت بۆ نه‌خۆش .
هه‌ر جۆره‌ ده‌ستكاری كردنیك ئیمه‌ بیكه‌ین بۆ وه‌ره‌م ژماره‌ی‌ وه‌ره‌مه‌كان زیاتر ده‌كات ئه‌مه‌ش نه‌خۆشه‌كه‌ ده‌كوژێت له‌ كۆتایی‌ دا ئه‌مه‌ ووته‌ی‌ دانه‌ری‌ لیكۆلینه‌وه‌كه‌یه‌ به‌ناوی‌ دكتۆر راو كالوری‌
سووتانه‌وه‌
زه‌نجه‌فیل یه‌كێكه‌ له‌ باشترین دژه‌ ئازاره‌كان له‌ جیهاندا كه‌ تایبه‌تمه‌ندیی‌ هه‌ستیاری‌ هه‌یه‌ وه‌ك ئیبوپرۆفین به‌ڵام باشتره‌
Gingerols, paradols, shoagaols, zingerone  ی‌ تێدایه‌ كه‌ پیكهاته‌ی‌ چالاكن بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ ئازار, زه‌نجه‌فیل  prostaglandin  كه‌م ده‌كاته‌وه‌ له‌ له‌شدا كه‌ هۆكاری‌ ئازاره‌,  لێكۆلینه‌وه‌یك ده‌ری‌ ده‌خات كه‌ نه‌خۆشیك ئازاری‌ هه‌بیت له‌ ماسولكه‌دا به‌خواردنی‌ زه‌نجه‌فیل باشتر ده‌بێت وه‌ دۆزی‌ زه‌نجه‌فیلی‌ داواكراو له‌ نیوان 500 تا 1000 مل بۆ رۆژێك خواردنه‌وه‌ چای‌ زه‌نجه‌فیل یان بیكه‌ره‌خواردنه‌وه‌ هه‌ردوكیان ده‌بنه‌ هۆی‌ كه‌م كردنه‌وه‌ی‌ ئازار.
له‌ماوه‌ی‌ 25 ساڵی‌ رابوردوودا زۆربه‌ری‌ تاقیگه‌كان پشتگیری‌ زانستیانه‌یان هه‌بوو بۆ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ زه‌نجه‌فیل دژه‌ هه‌و كردنه‌ دۆزینه‌وه‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ زه‌نجه‌فیل prostaglandin biosynthesis ی‌ تیدایه‌ له‌ ساله‌كانی‌  70 كاندا بوو وه‌ وا ده‌ركه‌وت كه‌ ئه‌و ده‌رمانێكی‌ گیاییه‌ كه‌ جیاوازه‌ له‌ ده‌رمانی‌   دژه‌هه‌وكردنی‌ ستیرۆیدی‌ به‌ ڵام به‌ بێ  كاریگه‌ریی‌ لاوه‌كی‌

دۆزینه‌وه‌كه‌ وای‌ تێبینی‌ كرد كه‌ بوونی‌ ئه‌م دوو ئه‌نزیمه‌ و پرۆتینی‌ هه‌وو كردن (سووتانه‌وه‌ ) ده‌توانن پرۆفایلی‌ چاككردنه‌وه‌یان هه‌بێت وه‌ كه‌متر كاریگه‌ریی‌ خراپی‌ لاوه‌كیان هه‌بێت زیاتر له‌ ده‌رمانی‌ ناسترۆیدی‌ دژه‌ هه‌ووكردن

تویژینه‌وه‌ی‌ ده‌رمانسازان هاته‌ قۆناغیكی‌ نوێوه‌ كه‌ ده‌لێن زه‌نجه‌فیل هه‌ندێك جیناتی‌ تێدایه‌ كه‌ به‌شدارن له‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ بۆ سووتانه‌وه‌
ئه‌مه‌ هه‌ندێك جیناتی‌ وه‌ك cytokines , chemokines و وه‌ ئه‌نزیمی‌ هانده‌ر وه‌ لیكۆلینه‌وه‌كه‌ ئه‌وه‌ی‌ ده‌رخست كه‌ زه‌نجه‌فیل رێگه‌ی‌ بایوكیمی‌ چاك ده‌كات كه‌ له‌ له‌نه‌خۆشی‌ دریژخایه‌ندا دا چالاكه‌.
نه‌خۆشی‌ \
لیكۆلینه‌وه‌كه‌ journal Lancet كه‌ 36 كه‌س به‌شدار ده‌كات كه‌ وه‌ڵام ده‌ره‌وه‌ن بۆ (نه‌خۆش كه‌وتن به‌ سه‌فه‌ر  )وه‌ لیكۆلینه‌وه‌كه‌ شتیان هه‌بوو وه‌ك وه‌رگرتنی‌ دوو حه‌بی‌ زه‌نجه‌فیل وه‌ حه‌بی‌ دژه‌ تیكه‌هه‌ڵهاتن و پلاسیبۆ وه‌ دوای‌ 20 خوله‌ك له‌ خۆلانه‌وه‌ یان جوڵان وه‌ دانشتن بۆ 6 خوله‌ك وه‌رگرتنی‌ زه‌نجه‌فیله‌كه‌ نه‌خۆشیه‌كه‌ی‌ دواخست دووجار زۆرتر له‌وه‌ی‌ ده‌رمانه‌كه‌ وه‌ لێكۆلینه‌وه‌كه‌ ئه‌وه‌شی‌ ده‌رخست كه‌ نیوه‌ی‌ ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ زه‌نجه‌فیلیان وه‌رگرتبو شه‌ش خوله‌كی‌ تر مانه‌وه‌ زیاتر له‌وانه‌ی‌ كه‌ پلاسیبۆ یان ده‌رمانیان وه‌رگرتبوو
لیكۆلینه‌وه‌یه‌ك له‌ لایه‌ن چه‌ند زانیایه‌كی‌ی‌ دانیماركیه‌وه‌ له‌دوای‌ 80 خوێندكاری‌ سه‌ربازی‌ چوون كه‌ نه‌خۆش بوون به‌هیلنجدان  وه‌ بینیان ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ 1 غم زه‌نجه‌فیلیان خواردبوو كه‌متر ئازاریان هه‌بوو به‌ 4 سه‌عات كه‌متر له‌وانه‌ی‌ ده‌رمانیان وه‌رگرتبوو
لێكۆله‌ره‌وه‌كان وا بۆی‌ ده‌چن كه‌ زه‌نجه‌فیل كار له‌ دیمنهیدرات ده‌كات كه‌ پیكهاته‌ی‌ یه‌كه‌می‌ ده‌رمانی‌ نه‌خۆشبوونه‌ له‌ سه‌فه‌ردا وه‌ك درامامین بۆ كۆنترۆل كردنی‌ نیشانه‌كانی‌ نه‌خۆشیی‌ تێكهه‌ڵهاتن وه‌ نه‌خۆشیی‌ جوڵه‌ی‌ سه‌فه‌ر ,زه‌نجه‌فیل ده‌بێت هۆی‌ ده‌ردانی‌ لیك و چالاك بوونی‌ هه‌رس وه‌ گه‌ده‌ رێك ده‌خات وه‌ رشانه‌وه‌ ناهێلێت وه‌ غاز و سك چوون ئازاریان كه‌م ده‌كاته‌وه‌ وه‌ وه‌ك ده‌رمانی‌ دژه‌ رشانه‌وه‌  كارده‌كات
زه‌نجه‌فیل وه‌ك ئیشتهاكه‌ره‌وه‌
كاتێك پێش نانخواردن به‌كاربێت زه‌نجه‌فیل ئیشتها ده‌كاته‌وه‌ به‌ هۆی‌ هاندانی‌ هه‌رسه‌وه‌ به‌هۆی‌ تیژبونیه‌وه‌ وه‌ هه‌رس كردن هان ده‌كات به‌هۆی‌ تامی‌ تیژیه‌وه‌ وه‌ ژه‌هر له‌ له‌شدا لاده‌بات
بۆ سه‌رما
شه‌ربه‌تی‌ فریشی‌ زه‌نجه‌فیل ده‌بێته‌ هۆی‌ كه‌م كردنه‌وه‌ی‌ كۆكه‌ و سه‌رما وه‌ راگرتنی‌ ئاو له‌ لووتدا وه‌ نه‌مانی‌ سه‌رئێشه‌ و تا به‌هۆی‌ سه‌رماوه‌ كاتیك له‌ گه‌ڵ چا بخورێت یان له‌ گه‌ڵ كه‌ره‌وز و هه‌نگوین تێكه‌ڵ بكرێت وه‌ دكتۆر جایشری‌ به‌رده‌وامه‌ له‌ دۆزینه‌وه‌ی‌ سووده‌ شاراوه‌كانی‌ زه‌نجه‌فیل


و. دانا صدیق
سه‌رچاوه‌ : https://healthimpactnews.com/contact/ 

4405 جار خوێندراوەتەوە
06/02/2017

بابەتی زیاتر